brahman

„to”, podstawowa bezosobowa zasada, jedność, jeden w wielości, czysta energia, bez jakości i ograniczeń;

byt z zasady swej niepoznawalny

Ta sama ISTOTA, którą miłośnicy wedanty zwą brahmanem, jest dla joginów atmanem, a dla bhaktówbhagawanem. Ten, który jest błogosławiony.

W filozofii adwaity (niedwoistości) wyłożonej w wedancie, wszystko jest brahmanem.

Według systemu dwaity (dwoistości bytu) opozycją do brahmana nie jest atman, który jest jego częścią, lecz maja, iluzja rzeczywistości.

Dochodzenie do Prawdy to wyjście poza zasłonę maji.

Wtedy przychodzi ostateczne zrozumienie, że tot twam asi, ty jesteś tym, a to znaczy, że ty także jesteś brahmanem.

Jedyną Rzeczywistością jest Jaźń Absolutna, a to co widzimy wokół nas jest ułudą, bogowie również są wytworem iluzji.

Całość stworzenia, świat widoczny, jest brahmanem, niczym innym.

Urzeczywistnienie brahmana nie jest możliwe bez odrzucenia myślenia (mental) — guru mówi do ucznia:Daj mi twoje myśli, a ja ci dam oświecenie. Realizacja brahmana to urzeczywistnienie, spełnienie, ziszczenie czyli dojście do istoty, wcielenie w życie, pełne zrozumienie. Siebie zrealizować to spełnić wszystko, co ma być spełnione. Uczynić coś (myśl, prawdę, stan) tak bardzo swoim, że to coś nami powoduje, jest w nas „cieleśnie”, a nie pozostaje zewnętrznym przedmiotem rozważań i dyskusji na poziomie zrozumienia intelektualnego.

Urzeczywistnienie brahmana w sobie, do czego dąży każde istnienie, jest przekroczeniem wszystkich jakości i całkowitym roztopieniem się, połączeniem, zlaniem w Jedno.

Jedności z brahmanem możemy doświadczyć dzięki medytacji, jodze i ascezie.

Ramakrishna mówił, że dusza ludzka — rozróżnione i zindywidualizowane ego — jest jak solna laleczka, która po wydaniu ostatniego tchnienia cała roztopi się w Oceanie, Bezkresie, Absolucie, gdzie ego pozostaje nie-rozróżnione, nie-uwarunkowane.

Brahman nie jest tożsamy z Bogiem chrześcijan, którego opisuje się w jakościach pozytywnych, takich jak wszechmocny, wszechobecny, dobry, mądry. Bóg judeo-chrześcijański jest postacią, Bogiem osobowym, reprezentowanym na ziemi przez swego Syna, również Osobę. Brahmana opisuje się poprzez negację tego, czym nie jest, słynne neti-neti.

zobacz także: