amrita

ambrozja, nektar nieśmiertelności

Amrita powstała z ubijania oceanu mleka przez dewów i asurów (bogów i demony). Ubijanie mleka wydobywa esencję, ekstrakt tego, co najistotniejsze — złociste masło, z płynu wydobywa się konkret, materia.

Na piramidalnych wieżach, sikharach, wieńczących aryjskie świątynie północnych Indii umieszczona jest kalaśa — święta waza, waza pełni zawierająca amritę. Przypomina ona wiernym, iż ostatecznym celem każdej religii hindu jest osiągnięcie przez człowieka esencji boskiej natury, nieśmiertelności.

U sikhów, amrit to rytuał chrztu; przy każdej świątyni budowany jest basen z wodą — amritsar czyli ocean nieśmiertelności, w którym wierni dokonują rytualnych ablucji i ceremonii chrztu przez zanurzenie.

Podobnie dla wczesnego chrześcijaństwa świątynia w Jerozolimie była archetypem Świątyni; dla wyznawców Ramy jest to świątynia w Ajodhja, a dla wyznawców KrisznyMathura.

Amritsar, najważniejsze miasto sikhów, zostało założone przez Guru Ram Dasa w 1574 roku. Zbudowana w tym samym roku świątynia Har Mandir, pokryta w 1802 roku płytkami złota (masło i złoty kruszec — to materia słońca), a więc Złota Świątynia, jest archetypem gurdwary, modelem dla wszystkich pozostałych, zbudowanych dużo później, aż do czasów nam współczesnych.