Śri Aurobindo

Urodził się w 1872 w Kalkucie, w rodzinie arystokratycznej; jego ojciec był wysokim urzędnikiem w administracji radżu brytyjskiego. W wieku siedmiu lat został wysłany do szkół do Anglii. Po ukończeniu z wyśmienitym wynikiem University of Cambridge, miał rozpocząć karierę urzędniczą, ale świadomie nie pojawił się na egzaminie z jazdy konnej, wobec czego nie został przyjęty do Indian Civil Service. W 1893 roku powrócił do Indii i objął stanowisko sekretarza u maharadży Sajadżi Rao Gaekwara z Barody, który powierzył mu również funkcję profesora języka francuskiego, a następnie języka angielskiego w College of Baroda. Został wice-dyrektorem tej szkoły, lecz praca zawodowa oraz własne studia nad sanskrytem i innymi językami indyjskimi nie pozwoliły mu poświęcić się nauczaniu. Po czternastu latach opuścił dwór w Barodzie, wzbogacony o studia nad rodzimą literaturą i jogą, przeświadczony o wysokiej, a mało ówcześnie znanej, historii cywilizacji indyjskiej. Postanowił nadal ją poznawać i rozsławiać.

W 1906 wrócił do Kalkuty i zaangażował się w politykę. Wydawał czasopismo Bande Mataram, w którym przedstawiał stanowisko partii nacjonalistycznej. Jego działalność polityczna skoncentrowała się wokół trzech istotnych zagadnień: szerzenia idei rewolucyjnych mających doprowadzić do zbrojnego powstania przeciw kolonizatorom, rozwijania wśród szerokich mas ideału niepodległości kraju, który w tamtych czasach był uważany za chimeryczny i niemożliwy do zrealizowania oraz organizowania jawnej opozycji zdolnej osłabić podwaliny rządu brytyjskiego poprzez ideę odmawiania współpracy (non-cooperation) i biernego oporu. W niedługim czasie został jednym z najważniejszych przywódców bengalskiego ruchu oporu, choć jego osoba pozostawała w cieniu, a narzędziem było jedynie słowo. W 1908 roku został zatrzymany przez Anglików i osadzony w więzieniu.

Rok więzienia okazał się momentem zwrotnym w życiu Śri Aurobindo. Poświęcił się bez reszty studiowaniu jogi i medytacji, a idea wyzwolenia Indii od kolonizatorów przybrała znacznie szerszą postać — wyzwolenia człowieka od ograniczeń projektowanych przez umysł. Gdy wyszedł z więzienia, jego zapał walki rewolucyjnej miał już zupełnie inny wymiar. Anglicy jednak nadal nadzorowali działalność dziennikarską Aurobindo i byli gotowi znów go zatrzymać. Ukrywał się najpierw we francuskim kantorze Chandernagor, by ostatecznie w 1910 roku zbiec do Pondicherry. Uznał, iż niepodległość Indii jest tylko kwestią czasu, a jego obecność w tej walce nie jest ani niezbędna, ani konieczna. Oznaczało to przede wszystkim całkowite zerwanie z dotychczasową działalnością nawołującą do zbrojnej rewolucji.

Od momentu przybycia do Pondicherry poświęcił się głębokim studiom nad starożytną jogą. Założone w 1914 roku czasopismo Arya dawało wykładnię wielkiej syntezy filozoficznej Aurobindo, w której przedstawił on nową wizję człowieka i historii, możliwości osiągnięcia przez ludzkość stanu boskiego, boskiej harmonii i jedności. Omawiał prawdziwy sens starożytnych Wed, pogłębione znaczenie Upaniszad i Bhagawadgity oraz innych, zapoznanych aspektów duchowości starożytnej kultury indyjskiej. Powstały niezwykłe prace: La Vie divine, La Synthese des Yogas, Le Cycle humain, L'Ideal de l'Unite humaine, La Poesie future, Le Secret du Veda, Huit Oupanishads, Essai sur la Gita, Les Fondements de la culture indienne i inne. Czasopismo Arya było wydawane do 1921 roku. Oddziaływanie Aurobindo jako wielkiego myśliciela epoki było ogromne i z woli jego uczniów powstał aszram, dający schronienie twórcy niezwykłej myśli. W grudniu 1926 roku Śri Aurobindo opuścił świat zewnętrzny i przestał się pokazywać publicznie, choć nie zerwał całkowicie kontaktów z uczniami, czuwając nad ich sadhaną i utrzymując liczną korespondencję. Jednak całkowicie pochłonęła go joga i czysta filozofia. Był bardziej wizjonerem niż myślicielem. Chciał zmienić nie świat, lecz człowieka.

Zarządzanie aszramem i sprawami doczesnymi przejęła Mira Alfassa Richard, naturalizowana Francuzka (jej ojciec był Turkiem, a matka Egipcjanką), która przybyła do Pondicherry w 1914 roku i została u boku Aurobindo na zawsze. Nazwana z czasem Matką, stała się porte parole wszystkich decyzji mistrza. W latach pięćdziesiątych powołała do życia Centre international d'Education Sri Aurobindo, jedną z najlepszych w Indiach szkół średnich, czynną do dziś.

Śri Aurobindo opuścił swe ciało fizyczne w 1950 roku i został pochowany w samadhi z białego marmuru na terenie aszramu.

Matka powołała do życia międzynarodowe miasto Auroville, przeznaczone dla poszukujących jedności, spokoju i miłości, niezależnie od wyznawanej religii i przynależności narodowej. Idąc za służebnym wezwaniem Śri Aurobindo, Matka powiedziała: Prawda objawia się w jedności, a nie w podziale. Rezygnacja z danej narodowości daje możliwość wyboru serca innych przestrzeni, ducha i prawdy wspólnej wszystkim narodom. Wszystkie narodowości tej ziemi są jednią, pozwalającą wejrzeć i doświadczyć Boskiej Jedności w harmonii różnorodności zorganizowanych w państwa.

Kamień węgielny Auroville został położony 28 lutego 1968 roku. Ambasador Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej złożył polską ziemię do wspólnej urny ziemi wszystkich ówczesnych narodów świata. Urna znajduje się w symbolicznym centrum Auroville, między drzewem pokoju a amfiteatrem spotkań mieszkańców i sympatyków Auroville. Rozpoczęto budowę Matri Mandir, świątyni ducha w kształcie kuli pokrytej złotymi płytami, projektu francuskiego architekta Rogera Augera, której wznoszenie trwa do dziś.

Matka odeszła w 1973 roku, a jej ciało spoczęło u boku Śri Aurobindo, w aszramie w Pondicherry.

Śri Aurobindo nie spotkał na swej drodze wielkiego mistrza, tylko jednego marackiego jogina, który przekazał mu techniczne podstawy sadhany i, jak pisał, nie otrzymał od nikogo żadnego wsparcia duchowego. Jego droga nie opierała się na samym studiowaniu tekstów duchowych, choć intelektualnie poznał je wszystkie dogłębnie, lecz na doświadczeniu płynącym z wnętrza. Starożytne teksty — Bhagawadgitę i Upaniszady — czytał w ich warstwie dosłownej i w języku oryginału, i znalazł tam odpowiedzi na wszystkie duchowe pytania i wątpliwości. Teksty te, które dla wielu były tylko czystą poezją lub pomnikiem jakiejś niejasnej, dawno przebrzmiałej epoki, zostały przezeń odczytane na nowo jako kompendium prawdziwej, wciąż aktualnej i pomocnej wiedzy duchowej. Jogę rozumiano dotychczas jako metodę prowadzącą do zerwania ze światem i odcięcia się od jego doczesnych wpływów. Joga w rozumieniu Śri Aurobindo prowadzi natomiast do oczyszczenia umysłu, tak by mógł on odkryć Umysł kosmiczny i sprowadzić jego jasność, szczęśliwość, moc i subtelność w życie codzienne. Według Śri Aurobindo dzięki jodze jest możliwe otwarcie się na boską wyższą świadomość i odkrycie własnego prawdziwego Ja oraz pozostanie w jedności z Boskością tak, by owa siła przemieniała nasz umysł, życie i ciało. Idąc drogą jogi dynamicznej możliwe staje się urzeczywistnienie Życia Boskiego tu i teraz.Jeśli prawdą jest, że Umysł skrywa się w Materii i że cała Przyroda jest Bogiem ukrytym, to jest oczywiste, iż ujawnienie Boskości i urzeczywistnienie Boga w nim i poza nim są najwyższym i jedynym uprawnionym celem człowieka na Ziemi Śri Aurobindo

Nauczanie Śri Aurobindo powraca do punktu wyjścia, do nauki przekazanej przez starożytnych mędrców Indii, którzy już dawno temu powiedzieli, że Rzeczywistość Najwyższej Istoty, Świadomości Kosmicznej, Najwyższego Ja wszystkich rzeczy znajduje się poza światem pozorów. Wszystko zawiera się w owym Ja, w jednym Umyśle i w Jedni Kosmosu. Jednak nasz umysł, nasze ciało i życie odbiera tę Rzeczywistość jako oddzieloną, pokawałkowaną, różną od pierwiastka Boskiego. Dzięki psychologicznej dyscyplinie, jaką jest joga, możemy unieść oddzielającą nas od Rzeczywistości zasłonę i uświadomić sobie Boskość nas samych i wszystkiego, co nas otacza. Najwyższa Świadomość jest ukryta w Materii. Proces ewolucji wydobywa z Materii, z nieświadomości, pierwiastek boski. Dlatego nasza świadomość musi dać się ponieść Ewolucji. Dar życia jest pierwszym etapem wyzwolenia świadomości, wyzwolenie umysłu — etapem drugim, a ten etap nie wyznacza jeszcze końca ewolucji, lecz jest początkiem drogi ku czemuś większemu, wyższemu, duchowemu. Aurobindo nazywa to świadomością ponadumysłową — Supramentalem. Ewolucja świadomości nie może dokonać się tylko za sprawą wolnej woli, gdyż umysł zatacza krąg wokół samego siebie, a osiągnąwszy jakiś poziom zaczyna kręcić się w kółko. JA musi dokonać konwersji, wielkiej zmiany, wyjść poza siebie. Dyscyplina jogi, rozumiana jako ćwiczenie bardziej psychologiczne niż fizyczne, umożliwia przekształcenie zwykłej świadomości w świadomość wyższą. Dotychczas rozumiano jogę jako ćwiczenie zmierzające do porzucenia świata, zaś zgodna z nauczaniem starożytnych mędrców nauka Śri Aurobindo zmierza do pozostania w świecie. Przekroczenie kondycji zwierzęcej, uświadomienie kondycji ludzkiej i świadome zmierzanie ku kondycji boskiej — oto joga zrozumiana na nowo (La synthese des Yogas).

Konwersja nie dokona się bez wysiłku, ani w krótkim czasie, ani za sprawą cudu — poszukujący wchodzi na drogę obudzenia wewnętrznych mocy. Zwykły człowiek żyje na powierzchni zewnętrznych doznań i choć wejście w głąb nie jest trudne, to wymaga odwagi pokonania owej powierzchni. Wewnątrz siebie poszukujący odnajduje własną moc pozwalającą wydobyć się poza zasłonę ułudy, poza pozory, ku pięknu, harmonii i prawdzie. Ogień wewnętrzny przepala bariery ziemskich pragnień i pasji, i wydobywa Istotę ku innej Rzeczywistości, nazywanej świadomością kosmiczną. Nie chodzi tu o ascezę w aspekcie fizycznym, lecz ascezę psychologiczną zmierzającą do pokonania pragnienia i przywiązania do rzeczy pozornych, przekroczenia apetytów ciała i instynktu bezmyślnego trwania przy życiu, przezwyciężenia ulotnych potrzeb i ułudy życia byle jakiego, bycia byle kim. Starożytne systemy nawołują do Drogi rozróżnienia między Rzeczywistością a pozorem rzeczywistości, do Drogi Serca, czyli spontanicznego poddania się Wyższej Idei, Drogi działania i służenia innym, wykroczenia poza własne jednostkowe ego. Otwarcia się na działanie i odpowiedź (odpowiedzialność) na TO, co jest poza nami, na słuchanie Mistrza, w tym także Mistrza Wewnętrznego. Nie chodzi tu o wypracowanie jakiejś nowej religii opartej o dogmaty, lecz o spontaniczne, wyższe to znaczy religijne, działanie. Jedynym celem jogi Śri Aurobindo jest rozwój wewnętrzny, odkrycie własnego Ja i związanie (religere) ze świadomością Supramentalną, która poprowadzi do ubóstwienia ludzkiej natury.

Aszram Śri Aurobindo w Pondicherry pozostaje do dziś znaczącą instytucją. Lecz Śri Aurobindo nadał inny sens pojęciu aszram — nie jest to zbór mnichów lub sannjasinów noszących pomarańczowe szaty i podążających drogą ascezy i wyrzeczenia, ale wolna grupa sadhaków, poszukiwaczy duchowych i aspirantów na drodze realizacji boskości w życiu doczesnym. Uczniowie pozostają ludźmi wolnymi i dążą do rozwoju umysłu idąc za głosem swej spontaniczności, korzystając ze wskazówek Mistrza i jego jogi integralnej. Medytacja, koncentracja, praca i posługa, każda działalność jest środkiem rozwoju. Słowa Matki: Praca dla Boskości jest modlitwą ciała pozostają wciąż aktualnym drogowskazem.

Obecnie mieszka w aszramie 1300 osób, inicjujących i prowadzących rozmaitą działalność gospodarczą dla zabezpieczenia środków materialnych wspólnoty — wszystkie potrzeby są zabezpieczane ze środków własnych. Aszram daje zatrudnienie dużej liczbie osób, którzy znajdują pracę przy uprawach ekologicznych na małych poletkach w okolicach Pondicherry, w przetwórstwie jarzyn i owoców, sprzedaży nadwyżek żywności. Posiada zakład filtrowania i zabezpieczenia wody pitnej, własną produkcję elektryczności i wszystkie niezbędne warsztaty gospodarcze, drukarnię i zakład produkcji papieru, w tym papieru czerpanego z papki ryżowej, zakłady budowlane (cegielnie, cementownie), zakłady ceramiczne, fabryczkę obuwia, zakłady krawieckie i wiele innych. Posiada własne przychodnie lekarskie — medycyny ajurwedycznej, homeopatii i terapii naturalnej, klinikę chirurgii, gabinety stomatologiczne i okulistyczne.

Międzynarodowe Centrum Edukacji Śri Aurobindo pozostaje ściśle zespolone z aszramem. Program tej szkoły realizuje założenia edukacyjne Śri Aurobindo i Matki, mające na celu rozwój pięciu podstawowych aspektów człowieka — fizyczności, żywotności, umysłowości, psychiczności i duchowości. Integralny i równomierny rozwój tych wszystkich aspektów daje podwaliny do rozwoju pełni istoty ludzkiej. Szkoła cieszy się międzynarodową renomą i uznaniem.