Ramakrishna

Mistyk bengalski, którego wpływ wykroczył daleko poza indyjską mistykę XIX wieku, oddziałując na rozwój duchowości w Europie i Stanach Zjednoczonych. Przekaz w duchu ekumenicznym został rozwinięty przez jego wybitnego ucznia, Wiwekanandę.

Syn ubogiego, pobożnego bramina z Kalkuty miał od najmłodszych lat doświadczenia mistyczne. Każdego człowieka brał za swego nauczyciela; spotkał na swej drodze wielu wybitnych mistrzów duchowych. Inicjację otrzymał od tantrycznego ascety, który rozpoznał w nim boską inkarnację, awatarę. Stąd duchowe imię — siódmej i ósmej awatary boga Wisznu.

Tradycję wedanty przejął od wędrownego mnicha Tota Puri i w niezwykle krótkim czasie doznał zjednoczenia z brahmanem. W młodym wieku był uczniem kobiety-wyrzeczeńca Bhairawi Brahmini, dzięki której poznał tantryzm i religię miłośników Śiwy. Poprzez doświadczenie mistyczne (a nie intelektualne) poznał zarówno chrześcijaństwo jak islam. Nauki swe przekazywał ustnie, nigdy nikogo nie nawracał, a w każdym człowieku odkrywał pierwiastek boski. Uznawał jedność wszystkich religii — bowiem każda droga religijna, jeżeli postępuje się nią wytrwale i z zapałem, prowadzi do ostatecznego celu, jakim jest wyzwolenie.

Tytuł Paramahamsa, najwyższy łabędź, został mu nadany zwyczajowo jako wybitnemu nauczycielowi (ten tytuł zakonny otrzymali również Swami Jogananda i Mahatma Gandhi); on sam wyjaśnia go odwołując się do mitologii indyjskiej: Tak jak łabędź potrafi rozdzielić wodę i mleko, gdy zostały zmieszane, i wypija tylko mleko nie tknąwszy wody, podobnie Paramahamsa przyjmuje tylko to, co istotne (sat-czit-anandę), a odrzuca to, co nierealne (świat zjawisk) L'ensignement de Ramakrishna, 88

L'enseignement de Ramakrishna (Nauczanie Ramakrishny) jest pod każdym względem dziełem wyjątkowym. Uczniowie pieczołowicie zebrali po śmierci Mistrza wszystkie jego wypowiedzi i opublikowali w języku bengali, a następnie przetłumaczono je na język angielski i niemiecki. Wydanie francuskie (1942) jest dziełem Jean Herberta, wybitnego indologa i orientalisty, który ponadto w wydawnictwie EDITIONS ALBIN MICHEL stworzył istniejący do dziś dział SPIRITUALITES VIVANTES (Duchowość Żywa). Wersja francuska jest kompletna — obejmuje 1 586 myśli z 243 wariantami oraz wspaniałe adnotacje, komentarze i objaśnienia Jean Herberta; niniejszym składam mu hołd za tę wspaniałą publikację. Gdyby w Polsce znaleźć wydawcę…

Można powiedzieć o nim, że był mistrzem — w zachwycie do wszelkich przejawów życia, można powiedzieć, że był nauczycielem — mądrości i serca, gdyż uczył rozumieć i kochać ludzi różnych ras, kast, wyznań i światopoglądów Leon Cyboran, fragment recenzji wydawniczej książki Romain Rollanda La vie de Ramakrishna

Na Zachodzie Ramakrishna zyskał dużą popularność, w Stanach Zjednoczonych dzięki Wiwekanandzie, a we Francji — dzięki biografii Romain Rollanda La vie de Ramakrishna, wydanej w 1929 roku; na tej księdze wychowały się całe pokolenia francuskich miłośników Indii. Także dzięki Jean Herbertowi, który popularyzował dzieło wielu wybitnych mędrców indyjskich. W Polsce pozostaje wciąż mało znany.

Nie akceptujcie niczego tylko dlatego, że ja wam o tym mówię. Próbujcie wszystkiego sami.