miniatura mogolska

Cesarz Humajun, utraciwszy władzę w Indiach [1545], schronił się na dworze szacha Persji, gdzie spędził dziesięć lat. Zdobył wiedzę o perskiej kulturze i architekturze Timurydów w Samarkandzie i Heracie, poznał język perski i sztukę układania poezji. Wracając do Indii, zabrał ze sobą dwóch miniaturzystów, którzy rozwinęli sztukę mogolskiej miniatury. Wielcy Mogołowie z dynastii Timurydów czerpali przyjemność z faktu bycia portretowanym. Uroczystości dworskie, darbary, polowania, scenki z życia codziennego były na bieżąco "rejestrowane" przez miniaturzystów. Ilustrowali oni biografie, modlitewniki, opisy przyrody, rękopisy o tematyce osobistej i zbiory poezji układane przez cesarzy w języku perskim. Wspaniałe kolekcje cesarskie zostały rozgrabione zarówno przez udzielnych indyjskich książąt, jak przez Anglików z Kompanii Wschodnioindyjskiej i British Raj. Te resztki, które zachowały się do dziś, stanowią niezwykłą, niemal fotograficzną, dokumentację epoki.

Za czasów Aurangzeba artyści opuścili dwór cesarski i przenieśli się na dwory radżpuckich książąt, których potrzeby były podobne: utrwalenie wielkiej lub ulotnej chwili. Rozwinęły się nowe, mniej stereotypowe, a bardziej indywidualne szkoły malarskie, które przetrwały do naszych czasów. Miniatura była malowana na specjalnie przygotowanym papierze ryżowym [lub na jedwabiu, ale jedwab w Indiach nie ma żadnej wartości artystycznej]. Używano naturalnych farb mineralnych i roślinnych, płatków złota, naklejano drobne kamienie szlachetne. Najdelikatniejsze kreski wykonywano przy pomocy pędzelka z włosia wiewiórki palmowej.

Jeszcze w latach 60. i 70. XX wieku można było znaleźć na targach Radżastanu znakomite przykłady miniatury malowanej starymi technikami. Współcześni artyści wykorzystywali wolną przestrzeń na dziewiętnastowiecznych zwojach papieru ryżowego, znalezionych w biurach administracji książęcej.

Malowali scenki z życia dworskiego, pozostawiając zapisane językiem perskim fakty z życia gospodarczego: raporty, spisy dóbr, przychody i rozchody z kasy książęcej, podania, drobne pisma urzędowe, pieczęcie.